Elektronik Kontrollü Kavrama Sistemleri Kavrama aynı eksende bulunan iki milden birinde olan hareketi diğerine iletmekte veya iletilen hareketi kesmekte kullanılan makine elemanıdır. Otomotiv sanayisinde ise kavrama motor ile vites kutusu irtibatını sağlamakta kullanılır. Bazı durumlarda hareketin artırılması ya da azaltılması ile motor-güç aktarma organları bağlantısının sürekli olarak kesilmesinde de kullanılmaktadır.
Taşıtlarda kullanılacak kavramanın tipi taşıt motorunun üreteceği güce, iletilecek tork miktarına ve taşıtın kapasitesi ile vites kutusunun durumuna uygun olarak seçilir. Ancak kavramalar sarsıntısız tatlı bir kavrama sağlamalı, ani kavramalarda oluşan yüksek enerjiyi kolayca absorbe edebilmeli, kavramış durumda kaymamalı, tüm çalışma şartlarında yüksek sürtünme katsayısına sahip olmalı, krank milindeki burulma titreşimlerini vites kutusuna iletmemeli ve vites değişimlerindeki farklı yüklere kolayca uyum sağlayabilmelidir.
Kavramalardan beklenen bu özelliklerin optimizasyonu sonucu genel taşıt performansı artacağı gibi ciddi bir yakıt tasarrufu da sağlanabilmektedir. Klasik (mekanik), hidrolik, elektromanyetik kavramalarda, elektronik kontrol sistemleri kavramaların çalışma performansının arttırılmasına yönelik olarak tasarlanmaktadırlar.
Her kavrama sisteminin kendine has kısıtlamaları vardır. Dolayısıyla kullanılan elektronik kontrol sistemleri belirli kısıtlamaları ortadan kaldırmaya yöneliktir. Başka bir ifadeyle mevcut sistemlerdeki problemleri gidermeye yöneliktir.
1.1. Elektronik kontrollü standart (mekanik) kavrama
ECM (Electronic Clutch Management) araçlarda en çok kullanılan ve artık standart kavrama olarak da adlandırılan mekanik kavramaların kontrol mekanizmasının elektronik kontrollü hale getirilmiş halidir. Sistemde kavrama pedalı yoktur, dolayısıyla tel veya çubuk bağlantı, çatal ve debriyaj bilyası da yoktur. Şekil 8.1’de görüldüğü gibi bunların yerine kavrama, bir elektrohidrolik hareket elemanı tarafından çalıştırılmaktadır. Bu diyafram yayın bir bilya ile itilmesi yerine elektronik kontrollü bir hidrolik sistemle itilmesi demektir.
 Sistem, sürücünün kavrama pedalı üzerindeki kullanım hatalarını bertaraf edeceği gibi, mekanizmanın kavrama ve ayrışma zamanlaması ve hızını da ayarlayabilmekte, dolayısıyla performans artışı sağlamaktadır. Motor hızı, vites kolu pozisyonu, fren pedal pozisyonu ve vites pozisyonu bilgilerinden hareketle sanki otomatik transmisyon gibi ilk hareket, vites değişimi, durma olaylarında hareket elemanı diyafram yay üzerinde etki eder ve istenilen basınçta ve hızda kavrama-ayrışma işlemlerinin sürdürülmesini sağlar.
1.2. Elektromanyetik kavramalar
Bu kavramada da bir elektromıknatıs kullanılmıştır. Elektromıknatısın bobinleri volanda meydana getirilen bölmeye yerleştirilmiştir. Bobinler direk ya da dolaylı olarak transmisyon giriş miline bağlanmış bulunan düşük karbonlu armatür halkasını çekerek hareketin transmisyona iletilmesini sağlar.
Bu kavramada debriyaj pedalı yoktur. Vites kutusu veya kolu üzerine yerleştirilen bir anahtar ile kumanda edilir. Kavrama bir elektronik kontrol sisteminin parçası gibi çalışabilmekte ya da basit bir devre ile kontrol işlevini yerine getirebilmektedir. Bobine akım gönderildiği zaman armatür plakası volana doğru çevrilir. Ara plaka volanın bir parçası gibidir. Bunun sonucu olarak sürtünme diski üzerine kuvvet uygulanır. Uygulanan bu kuvvetin şiddeti devreden geçen akım şiddetine göre değişir. Genelde yüksek akım çektiğinden dolayı tercih edilmeyen bu tür kavramaların, problemleri giderildiğinde yaygınlaşacağı söylenebilir.

İlginizi çekebilecek diğer konular
: